Een week geleden openden een aantal samenwerkende organisaties het meldpunt Zorgbonus gemist. We haalden ruim 4000 meldingen binnen in de eerste week Zorgbonus gemist. In dit artikel de eerste resultaten die we uit de reacties opmaakten.

Duizenden zorgmedewerkers hebben de zorgbonus niet gekregen

Eerst even over de verhouding tussen ‘vast, flex en zzp. Ruim 50% van de respondenten is in vaste dienst. De andere helft is flexibel werkzaam, waarvan 12% als uitzendkracht of gedetacheerde en 36% als zzp-er. Als we vooraf vragen of zorgmedewerkers zélf van mening zijn dat zij recht hebben op de zorgbonus, geeft ruim 30% van de respondenten aan dit niet zeker te weten. 67% geeft aan ervan overtuigd te zijn dat zij aan de eisen voldoen en een kleine 2% geeft aan dat zij er geen recht op hebben.

Om verder te komen in de vragenlijst, moet de respondent vervolgens aanvinken dát zij concreet aan de eisen voldoen.

Daarmee bevestigen we dat zorgmedewerkers daadwerkelijk aan de eisen voldoen voor de zorgbonus.

Deze eisen zijn:

  1. Je hebt in directe of indirecte zin met Covid-19 te maken gehad;
  2. Tussen 1 maart en 1 september 2020 heb je gewerkt;
  3. Je verdient minder dan € 73.000.

Zo’n 77% van de personen die de survey opstart, blijkt aan deze drie eisen te voldoen. Dat zijn dus ruim 3000 zorgmedewerkers. Uit de beantwoording van de vragen blijkt dat al deze mensen de zorgbonus niet ontvangen hebben, of deze überhaupt niet aan hebben kunnen vragen. Daarmee is de stellingname bevestigd dat ‘Duizenden zorgmedewerkers de zorgbonus niet hebben gekregen‘.

Duizenden zorgmedewerkers in onzekerheid over zorgbonus

Van de ruim 3000 respondenten die aan de eisen van de zorgbonus voldoen, geeft 22% aan dat de zorgbonus voor hen is aangevraagd. Zij hebben de zorgbonus echter niet ontvangen. De overige 78% heeft geen zorgbonus aan kunnen vragen, of tast in het duister of er wel een aanvraag voor hen gedaan is. Ondanks dat zij wel aan de eisen voldoen.

Wel aangevraagd, maar niet ontvangen

De zorgmedewerkers voor wie wel een zorgbonus is aangevraagd, maar deze (nog) niet ontvangen hebben, geven hier een aantal redenen voor op. Eén op de vijf zorgmedewerkers geeft aan dat de zorgorganisatie bezig is met de zorgbonus. 8% van de zorgmedewerkers geeft aan dat de organisatie geen geld zou hebben ontvangen van het ministerie. Maar liefst 72% van de zorgmedewerkers die recht hebben op een zorgbonus én waar ook een aanvraag voor gedaan is, hebben geen idee waarom zij hun zorgbonus niet ontvangen hebben.

Wel recht op zorgbonus, maar niet aan kunnen vragen

Een kleine 2500 respondenten heeft wel recht op de zorgbonus en voldoet aan de eisen, maar heeft hem niet aan kunnen vragen. Zo’n 37% geeft aan niet te weten waar ze de zorgbonus aan hadden kunnen vragen of hadden het idee uitgesloten te zijn van de zorgbonus. Achter deze antwoorden zitten bijvoorbeeld zzp-ers met eigen cliënten, die nog geen mogelijkheid hadden voor een aanvraag. Of ondersteunende dienstverleners die wel bij de bestrijding van corona betrokken waren, maar geen zorgorganisatie zijn – dus geen aanvraag mochten doen.

Willekeur vanuit zorgorganisaties frustreert zorgmedewerkers diep

Voor ruim 60% (!) van de respondenten (= 2500 zorgmedewerkers) die wel recht hadden op de zorgbonus maar hem niet aangevraagd zag worden, geldt dat de zorgorganisatie voor hen besloten heeft dat zij niet in aanmerking komen. Ondanks dat zij wel aan de eisen voor de zorgbonus voldoen. Uit inhoudelijke reacties van de respondenten blijkt vooral de volstrekte willekeur waarmee organisaties een besluit genomen hebben over de zorgbonus. De reacties zijn divers en uiteraard emotioneel geladen. Als we de antwoorden samenvatten, dan ontstaan er een aantal beelden.

Redenen die aangedragen werden door zorgorganisaties richting zorgmedewerkers om de zorgbonus niet aan te vragen;

  • Jouw beroep komt niet terug op de beroepenlijst, dus zien we ervan af. Ondanks dat werkgevers beargumenteerd af mochten wijken;
  • We hebben als organisatie aanvullende eisen gesteld voor de zorgbonus en hier voldoe je niet aan (38% van de antwoorden);
  • Medewerker heeft volgens werkgever niet met Covid te maken gehad (35% van de antwoorden), terwijl de medewerker dit wel zo ervaren heeft;
  • De zorgorganisatie is van mening dat de zorgmedewerker geen bijzondere inspanning heeft verricht, ondanks dat dit wel zo ervaren is;
  • Zorgorganisaties geven aan ‘niet mee te doen’ en in het geheel alle zorgmedewerkers uit te sluiten.

Quotes

“De werkgever vindt dat we niet harder hoeven te werken dan anders.”

“De zorgorganisatie heeft eenzijdig besloten om geen bonus aan te vragen. Hier werden wij over geïnformeerd nadat de inschrijftermijn was verstreken.”

“Ik zou geen extra inspanning hebben moeten leveren. Terwijl er de eerste maand geen spatscherm tussen mij en de patiënt aan de balie stond. Het werd afgedaan met: “je kunt altijd zelf een stap naar achter zetten….”

Tenslotte: ook voorbeelden van fraude

Ruim 4000 meldingen laten zien dat er nogal wat onduidelijkheid en frustratie heerst rondom de zorgbonus. De regie van de uitvoering bij zorgorganisaties leggen blijkt in een aantal gevallen kwetsbaar, als we kijken naar de signalen van willekeurige behandeling, eigen oordeelsvorming, beperkte informatievoorziening en terughoudendheid vanwege negatieve financiële consequenties in de toekomst voor zorgorganisaties. We zijn benieuwd of het ministerie van VWS bereid is om andere routes richting de zorgbonus te creëren.

We sluiten af met een zorgelijke situatie, namelijk meerdere signalen dat zorgorganisaties frauderen met de zorgbonus. Door het stellen van eigen eisen, komt het voor dat zorgmedewerkers die voldoen aan de 3 eisen wel een zorgbonus krijgen toegewezen vanuit het ministerie, maar niet krijgen uitgekeerd in de praktijk omdat de organisatie een drempel heeft opgeworpen. Zo is er het voorbeeld van een organisatie die besloten heeft om medewerkers die na 1-1-2021 niet meer in dienst waren van de organisatie, geen zorgbonus van het vorig jaar uit te betalen. Het geld wordt simpelweg niet uitgekeerd, omdat een eigen regel niet wordt gehaald.

De samenwerkende organisaties van Zorgbonus gemist streven ernaar dat de Zorgbonus aankomt bij de zorgprofessional zelf en op een rechtvaardige wijze wordt toegekend. Tot zover de eerste resultaten van de actie Zorgbonus gemist.